Groene juweelkolibrie vs Witoorsaffierkolibrie
Lampornis amethystinus versus Basilinna leucotis
Speel een quiz met Groene juweelkolibrie en Witoorsaffierkolibrie
Groene juweelkolibrie
Witoorsaffierkolibrie
Kort gezegd
Het meest betrouwbare veldkenmerk om de Groene juweelkolibrie van de Witoorsaffierkolibrie te scheiden, is de kleur en omvang van de keelvlek (gorget) bij volwassen mannetjes: de juweelkolibrie toont een schitterende rozenroze tot paarse gorget (variërend per ondersoort), terwijl de Witoorsaffierkolibrie een violet-blauwe kin en bovenkeel heeft met een metallic smaragdgroene onderkeel. Beide soorten hebben een gedurfde witte post-oculaire streep, maar die van de Witoorsaffierkolibrie is breder en opvallender, vooral bij mannetjes. De kleur van de snavel is ook een belangrijk verschil: mannelijke Witoorsaffierkolibries hebben een overwegend rode snavel met een zwarte punt, terwijl juweelkolibries een rechte zwarte snavel hebben bij beide geslachten. Juvenielen en vrouwtjes van beide soorten kunnen verwarrend zijn, maar het vrouwtje en de jonge juweelkolibrie tonen een kaneel- of bleke keel, niet de groengevlekte of effen grijsachtige onderdelen van de Witoorsaffier. Grootte en structuur zijn subtiel verschillend, waarbij de juweelkolibrie merkbaar groter en zwaarder is, en een bredere, licht gevorkte staart heeft.
Herkenningstips
- Keelkleur bij volwassen mannetjes: Zoek naar een schitterende rozenroze, paarse of blauwe gorget bij de Groene juweelkolibrie (kleur varieert per ondersoort), versus een violet-blauwe kin en smaragdgroene onderkeel bij de Witoorsaffierkolibrie. Dit is het meest betrouwbare kenmerk bij goed licht.
- Witte post-oculaire streep: Beide soorten hebben een witte streep achter het oog, maar deze is breder en opvallender bij de Witoorsaffierkolibrie, vooral bij mannetjes. Bij de juweelkolibrie is deze aanwezig maar minder gedurfd.
- Snavelkleur: Mannelijke Witoorsaffierkolibries hebben een overwegend rode snavel met een zwarte punt, terwijl beide geslachten van de juweelkolibrie een rechte zwarte snavel hebben. Vrouwelijke Witoorsaffierkolibries hebben een overwegend zwartachtige snavel met wat rood of oranje aan de basis; controleer zorgvuldig bij goed licht.
- Grootte en structuur: De juweelkolibrie is groter en robuuster, met een bredere, licht gevorkte staart. De Witoorsaffier is kleiner, lichter en lijkt delicater, met een meer geleidelijke staart.
- Kroon en gezicht: Mannelijke Witoorsaffierkolibries hebben een metallic paarse of blauwachtige paarse voorhoofd en een overwegend zwart gezicht, terwijl mannelijke juweelkolibries een donkergroene kroon en donkere aurikels hebben. Vrouwelijke Witoorsaffierkolibries hebben een dofbruine kroon, in contrast met de groene kroon van vrouwelijke juweelkolibries.
- Bovenste delen en staart: Mannen van de juweelkolibrie hebben een bronzen staart en zwartachtige bovenstaartdeksels; Witoorsaffierkolibries hebben heldere metallic groene tot bronzen groene bovenste delen met bronzen staart en deksels met roestkleurige randen.
- Onderste delen (vrouwtjes/immaturen): Vrouwelijke juweelkolibries hebben een kaneelkeel en dofgrijze onderdelen; vrouwelijke Witoorsaffierkolibries hebben bleke bruinachtige grijze tot grijsachtige witte onderdelen met metallic groene vlekken en missen de kaneeltinten.
- Staartpatroon: De staart van de juweelkolibrie is zwart met grijze tips op de buitenste veren en licht gevorkt; de staart van de Witoorsaffier is meer geleidelijk, met centrale veren bronzen groen en buitenste veren bronzen zwart met groene tips. Dit kan subtiel zijn, tenzij de staart is uitgespreid.
- Juveniele mannetjes: Jonge mannelijke juweelkolibries kunnen een paar roze keelveren vertonen; Witoorsaffierjuvenielen zijn niet goed beschreven, maar missen waarschijnlijk enige roze of kaneel in de keel.
- Habitatcontext: In montane altijdgroene of den-eik bossen is de juweelkolibrie waarschijnlijker; in randen, open plekken of tuinen, vooral op lagere hoogtes, heeft de Witoorsaffier de voorkeur.
- Gedrag: De Witoorsaffierkolibrie is agressiever en territoriaal bij voeders of bloemenbedden, vaak andere kolibries achtervolgend. De juweelkolibrie is minder territoriaal, behalve tijdens de balts.
- Balts: Als je mannelijke juweelkolibries ziet baltsen, maken ze luchtige lussen en duiken, meestal in de ochtend of avond.
- Vocalisaties: Als je een stille, complexe chatter hoort met een twee-syllabige intro, kan dit wijzen op de juweelkolibrie. De vocalisaties van de Witoorsaffier zijn niet onderscheidend voor veldscheiding.
- Ondersoortenvariatie: Wees je ervan bewust dat ondersoorten van de juweelkolibrie (vooral L. a. margaritae) gorgets kunnen hebben die violet tot koninklijk blauw zijn, wat mogelijk overlapt met de keelkleur van de Witoorsaffier, maar de algehele grootte, snavelkleur en gezichtspatroon zullen ze nog steeds scheiden.
- Valkuilen: In slecht licht kunnen de keelkleurens dof of vergelijkbaar lijken; vertrouw op snavelkleur, grootte en de gedurfde witte post-oculaire streep als back-upkenmerken. Juvenielen en vrouwtjes zijn het gemakkelijkst te verwarren—zoek naar kaneeltinten in de juweelkolibrie, groene vlekken in de Witoorsaffier.
Grootte
De Groene juweelkolibrie is duidelijk groter, met een lengte van 11.5–12.5 cm en een gewicht van 5–7.8 g (mannetjes) of 5–5.8 g (vrouwtjes) [wikipedia]. In tegenstelling hiermee is de Witoorsaffierkolibrie kleiner met 9–10 cm en lichter met 3.6 g (mannetjes) en 3.2 g (vrouwtjes) [wikipedia]. Dit formaatverschil is meestal duidelijk bij directe vergelijking of met ervaring, vooral in gebieden waar beide voorkomen. De juweelkolibrie lijkt ook robuuster en steviger, terwijl de Witoorsaffier verfijnder en wendbaarder lijkt.
Verenkleed
- Juvenielen/immaturen: Juveniele Groene juweelkolibries lijken op vrouwtjes, met dofgrijze onderdelen en een kaneelkeel (mannetjes kunnen een paar roze keelveren vertonen). Juveniele Witoorsaffierkolibries zijn niet in detail beschreven, maar lijken waarschijnlijk op volwassen vrouwtjes, met bleke bruinachtige grijze tot grijsachtige witte onderdelen en metallic groene vlekken, en missen de kaneeltinten van de juweelkolibrie.
- Volwassen mannetjes: Mannen van de Groene juweelkolibrie hebben een donkergroene kroon en rug, bronzen staart, zwartachtige bovenstaartdeksels, en een schitterende rozenroze (of violet/blauw bij sommige ondersoorten) gorget. De borst en buik zijn dofgrijs, onderstaartdeksels zijn bleek buff. Mannen van de Witoorsaffierkolibrie hebben een metallic paarse of blauwachtige paarse voorhoofd, zwart gezicht, brede witte post-oculaire streep, heldere metallic groene tot bronzen groene bovenste delen, en een violet-blauwe kin/bovenkeel met metallic smaragdgroene onderkeel. Hun onderdelen zijn brons tot bronzen groen met een dof grijsachtige witte midden.
- Volwassen vrouwtjes: Vrouwelijke juweelkolibries zijn vergelijkbaar met mannetjes, maar met een kaneelkeel en doffere algehele kleur. Vrouwelijke Witoorsaffierkolibries hebben een dofbruine kroon, missen de schitterende keel, en tonen bleke bruinachtige grijze tot grijsachtige witte onderdelen met metallic bronzen groene vlekken. Beide hebben een witte post-oculaire streep, maar deze is breder en opvallender bij de Witoorsaffier.
- Staart: De juweelkolibrie heeft een brede, licht gevorkte staart, zwart met grijze tips op de buitenste veren. De staart van de Witoorsaffierkolibrie is meer geleidelijk, met centrale veren bronzen groen en buitenste veren bronzen zwart met groene tips.
Gedrag
Beide soorten voeden zich met nectar en kleine insecten, maar de Witoorsaffierkolibrie is opmerkelijk territoriaal, verdedigt voedgebieden zelfs tegen grotere kolibries. De Groene juweelkolibrie is meestal niet territoriaal, hoewel mannetjes een territorium kunnen verdedigen tijdens de balts. De Witoorsaffierkolibrie zoekt vaak voedsel op lagere tot gemiddelde hoogtes en is waarschijnlijker te zien terwijl hij snelle, geheime voedseltochten maakt in de territoria van andere vogels. De juweelkolibrie vertoont luchtige lussen en duiken, meestal in de ochtend en avond.
Habitat
De Groene juweelkolibrie is beperkt tot montane altijdgroene en den-eik bossen in Mexico en het noorden van Midden-Amerika, typisch op hoogtes van 900 tot 3.000 m. De Witoorsaffierkolibrie heeft een breder bereik, van het zuidwesten van de VS tot Nicaragua, en wordt aangetroffen in een grotere verscheidenheid aan bosachtige habitats, inclusief randen, open plekken en tuinen, vaak op vergelijkbare hoogtes maar soms lager. Overlap is mogelijk in Mexico, maar de Witoorsaffier is waarschijnlijker in verstoorde of randhabitats.
Geluid
Het lied van de Groene juweelkolibrie is een stille, complexe chatter met een twee-syllabige inleidende zin en tot negen complexe zinnen; beide geslachten zingen. Roepen omvatten aanhoudend zoemen, korte snelle klikken (territoriaal), en scherpe fluiten (balts). De vocalisaties van de Witoorsaffierkolibrie zijn niet gedetailleerd in de aantekeningen, dus zijn niet betrouwbaar diagnostisch voor scheiding.
Groene juweelkolibrie · Witoorsaffierkolibrie · Mijn lastige vogels