Treurtortel vs Roodoogtortel
Streptopelia decipiens versus Streptopelia semitorquata
Speel een quiz met Treurtortel en Roodoogtortel
Treurtortel
Roodoogtortel
Kort gezegd
Het meest betrouwbare veldkenmerk om de Treurtortel van de Roodoogtortel te scheiden, is het uitgebreide wit in de staart dat zichtbaar is tijdens de vlucht van de Treurtortel, wat ontbreekt bij de Roodoogtortel. De Treurtortel is ook merkbaar kleiner en steviger, met een lichter grijze kop en een roze-grijze lichaam, terwijl de Roodoogtortel groter is, met een donkerder, wijnrode borst en een kenmerkende rode of oranje iris. Beide hebben een zwarte nekband, maar die van de Treurtortel is breder en duidelijker afgebakend in het wit. Onvolwassen vogels van beide soorten zijn doffer, maar het staartpatroon blijft een belangrijk onderscheid in alle leeftijden.
Herkenningstips
- Staartpatroon in vlucht: De Treurtortel van alle leeftijden toont uitgebreid wit in de staart tijdens het vliegen, terwijl de Roodoogtortel dit mist en een meer uniform grijs-bruin staart heeft. Controleer altijd op witte flitsen in de staart bij het opstijgen of in directe vlucht.
- Grootte en structuur: De Treurtortel is kleiner en steviger (171 g) in vergelijking met de grotere, zwaardere Roodoogtortel (235 g). Als beide aanwezig zijn, is het grootteverschil vaak duidelijk, maar wees voorzichtig met eenzame vogels of slechte uitzichten.
- Kop- en lichaamskleur: De Treurtortel heeft een lichte grijze kop en een roze-grijze lichaam, terwijl de Roodoogtortel een donkerder, blauw-grijze voorhoofd heeft, een kroon die overgaat in een wijnrode of mauve-roze borst en onderdelen, en grijzere bovenste delen. Let op de algehele lichtere indruk van de Treurtortel.
- Nekband: De zwarte halve nekband van de Treurtortel is breed en duidelijk afgebakend in het wit, die om de achterkant en zijkanten van de nek wikkelt. De nekband van de Roodoogtortel is minder duidelijk, smaller en beperkt tot de zijkanten van de nek, vaak moeilijker te zien.
- Iris kleur: De Treurtortel heeft een lichte gele tot bruinachtige iris, terwijl de iris van de Roodoogtortel variabel is maar vaak rood of oranje, vooral bij volwassenen. Dit is het beste te zien in goed licht, maar wees voorzichtig met lichteffecten en leeftijdsvariatie.
- Kaal huid rond het oog: De Treurtortel heeft een rode vlek van kale huid rond het oog, terwijl de orbitale huid van de Roodoogtortel purperachtig-rood is. Dit is subtiel en mogelijk niet zichtbaar op afstand.
- Pootkleur: Beide soorten hebben roodachtige poten, maar de poten van de Roodoogtortel worden beschreven als purperachtig-rood, terwijl die van de Treurtortel rood zijn. Dit is geen sterk veldkenmerk.
- Vleugelkleur en -patroon: De vleugels van de Treurtortel zijn lichtbruin met donkerdere vliegveren, terwijl de Roodoogtortel donkere leisteenblauwe buitenvleugelbedekkingen en zwarte primaire veren heeft. Bij zittende vogels, let op het contrast tussen de vleugelbedekkingen en de rest van het verenkleed bij de Roodoogtortel.
- Jongveren: De jongeren van beide soorten zijn doffer en bruiner dan volwassenen, maar het staartpatroon (wit bij de Treurtortel, niet bij de Roodoogtortel) blijft een belangrijk kenmerk. Schaalvorming op de lichaamsveren wordt opgemerkt bij onvolwassen Treurtortels.
- Gedrag en groepsvorming: De Treurtortel is meer waarschijnlijk in groepen te zien, vooral in de buurt van water, terwijl de Roodoogtortel typisch alleen of in paren is. De context kan helpen, maar is niet diagnostisch.
- Habitat voorkeur: De Treurtortel geeft de voorkeur aan open gebieden nabij water en is daar vaak talrijk; de Roodoogtortel geeft de voorkeur aan bossen nabij rivieren en is minder gebonden aan open waterkanten.
- Stem: Als gehoord, is de diepe, nasale kuk-koooo-kuk roep van de Treurtortel kenmerkend. De roep van de Roodoogtortel wordt hier niet beschreven, dus vertrouw op de stem van de Treurtortel als deze herkend wordt.
- Zittende houding: De Treurtortel lijkt vaak compacter en rechterop, terwijl de Roodoogtortel zwaarder en langer van lichaam is. Dit is subtiel en het beste te gebruiken met andere kenmerken.
- Valkuilen: Wees voorzichtig met doffe jongeren en slecht licht, wat de iris kleur en nekband details kan verdoezelen. Probeer altijd de staart in vlucht te zien voor de meest betrouwbare scheiding.
- Geslachtsverschillen: Beide soorten zijn seksueel vergelijkbaar, dus vertrouw niet op geslacht voor identificatie.
Grootte
De Treurtortel is middelgroot en stevig, met een typische massa van 171 g, terwijl de Roodoogtortel groter en zwaarder is, gemiddeld 235 g. De Roodoogtortel is de grootste van de 'ringnek' tortels, en dit grootteverschil is vaak duidelijk wanneer ze naast elkaar worden gezien of wanneer ze in het open zitten. De Treurtortel lijkt compacter, terwijl de Roodoogtortel een zwaardere, langere uitstraling heeft.
Verenkleed
Voor alle leeftijden toont de Treurtortel in vlucht uitgebreid wit in de staart, een belangrijk veldkenmerk dat niet aanwezig is bij de Roodoogtortel, die een staart heeft die donkergrijs is aan de basis en licht bruinachtig-grijs aan de punt, maar geen opvallend wit heeft. De Treurtortel heeft een lichte grijze kop en een roze-grijze lichaam, een brede zwarte halve nekband die in het wit is afgebakend, en lichtbruine vleugels met donkerdere vliegveren. De Roodoogtortel heeft een donkerder, meer blauw-grijze voorhoofd, een kroon die overgaat in een wijnrode of mauve-roze borst en onderdelen, en donkere leisteenblauwe buitenvleugelbedekkingen. De nekband van de Roodoogtortel is minder duidelijk en beperkt tot de zijkanten van de nek, terwijl de nekband van de Treurtortel breder en opvallender is. De jongeren van beide soorten zijn doffer en bruiner, maar het staartpatroon blijft een betrouwbaar kenmerk. De iris van de Treurtortel is lichtgeel tot bruinachtig, terwijl de iris van de Roodoogtortel geelachtig tot oranje tot rood of oranje-bruin is, vaak rood in goed licht.
Gedrag
Beide soorten hebben een snelle, directe vlucht met regelmatige vleugelslagen en af en toe scherpe flitsen, typisch voor duiven. De Treurtortel wordt vaak gezien in groepen of mengt zich met andere tortels, vooral in de buurt van water, en is toleranter voor gezelschap. De Roodoogtortel is minder sociaal, meestal alleen of in paren etend, en is minder waarschijnlijk in gemengde groepen te zien. Beide bouwen takkennesten in bomen, maar dit is geen veldkenmerk.
Habitat
De Treurtortel is het meest gebruikelijk of talrijk nabij waterbronnen en wordt vaak gezien in open habitats, inclusief door mensen gewijzigde landschappen. De Roodoogtortel is wijdverspreid in sub-Sahara Afrika, maar geeft de voorkeur aan bossen nabij rivieren en is minder gebonden aan waterkanten dan de Treurtortel. De Roodoogtortel is minder waarschijnlijk te vinden in open, droge of sterk verstoorde gebieden vergeleken met de Treurtortel.
Geluid
De Treurtortel geeft een diepe, nasale kuk-koooo-kuk roep, die vlak en hootachtig is. De roep van de Roodoogtortel wordt niet in detail beschreven in de notities, dus vocalisatie is minder betrouwbaar voor scheiding tenzij de kenmerkende hoot van de Treurtortel wordt herkend.