Vogelcursus · Les 17 · 10 minuten

Lijsters

Vier familieleden van de merel

Vandaag gaan we terug naar een oude bekende: de merel uit week 1. De merel is een lijster, en hij heeft familie. Twee daarvan wonen hier het hele jaar, twee komen alleen in de winter, in groepen uit Scandinavië en Oost-Europa.

Je leert vier lijsters herkennen. Ze hebben allemaal de vorm van een merel en zoeken net als hij op het gras naar voedsel: een paar passen, stilstaan, en weer verder. Het verschil zit in de vlekken op de borst, de kleur van kop en rug, en wat je ziet als ze wegvliegen.

Aan het eind volgt een quiz van acht vragen, met twee vogels uit eerdere lessen ertussen.

Vogel 1 van 4

Zanglijster

Turdus philomelos

Zo herken je hem

Warmbruine, effen rug
Kleine pijlpuntvlekjes in nette rijen
Geelbruin waas op de borst

Waar en wanneer

Bossen, parken en tuinen. Slaat slakkenhuisjes kapot op een vaste steen. Een deel trekt in de winter naar het zuiden.

Zang Luid en helder, elke zin twee of drie keer herhaald: "Filip! Filip! Filip! Kom hier, kom hier!" Vanaf februari, vaak tot laat in de avond.

Opname: Filippo Ceccolini · xeno-canto

Niet verwarren met: Merel-vrouwtje (week 5): donkerder bruin, langere staart en alleen vage vlekjes op de keel.

Vogel 2 van 4

Grote lijster

Turdus viscivorus

Zo herken je hem

Groter en grijzer dan de zanglijster
Grote, ronde vlekken, verspreid over de buik
Witte ondervleugel en staarthoeken in de vlucht

ondervleugel De onderkant van de vleugel. Die zie je vooral als de vogel vliegt.

staarthoeken De hoeken aan het eind van de staart, links en rechts.

Waar en wanneer

Het hele jaar in open bos, parken met grote bomen en weilanden met bomenrijen. Staat rechtop op het gras, vaak per twee. Vliegt in golven.

Zang Zingt al vanaf januari vanuit een boomtop, ook bij wind en regen: korte zinnen die op die van de merel lijken. Roept een droog, ratelend "trrrrt".

Opname: Lars Edenius · xeno-canto

Zanglijster of grote lijster?

Zanglijster

Grote lijster

Een grote lijster is groter en grijzer, met grote ronde vlekken en wit in de staarthoeken. Een zanglijster is kleiner en warmer bruin, met kleine pijlvormige vlekjes in nette rijen. Vliegt hij op en zie je een witte ondervleugel? Grote lijster.

Vogel 3 van 4

Kramsvogel

Turdus pilaris

Zo herken je hem

Grijze kop en grijze stuit
Kastanjebruine mantel
Zwarte staart

Waar en wanneer

Van oktober tot maart, in groepen van tientallen tot honderden op weilanden en in bessenstruiken. Een wintergast uit Scandinavië en Oost-Europa.

Roep Een rauw, schaterend "tsjak-tsjak-tsjak", vaak in de vlucht.

Opname: Beatrix Saadi-Varchmin · xeno-canto

Vogel 4 van 4

Koperwiek

Turdus iliacus

Zo herken je hem

Brede, roomwitte wenkbrauwstreep
Roestrode flank en oksel
Kleiner dan een zanglijster, gestreepte borst

oksel De plek onder de vleugel, waar die aan het lijf vastzit.

Waar en wanneer

Van oktober tot april, vaak samen met kramsvogels, op weilanden, in bessenstruiken en tussen de bladeren aan de bosrand. Een wintergast uit het noorden.

Roep Een hoog, dun "zieeh", vooral 's nachts in oktober, als ze overtrekken.

Opname: Lars Edenius · xeno-canto

Op heldere oktobernachten trekken er duizenden over. Daar komen we op terug in een vervolgcursus.

Quiz

8 vragen, met een paar vogels uit eerdere lessen ertussen. Je antwoorden blijven in deze browser.

Deze week buiten

Ga deze week naar een weiland of park met gras en bomen. Bekijk elke vogel met de vorm van een merel: is hij zwart, bruin met pijlpuntjes, of grijs met grote vlekken? Is het tussen oktober en maart? Kijk dan ook naar groepen lijsters in bessenstruiken of op het gras. Zie je een grijze kop of een roestrode flank?