Vogelcursus · Les 12 · 10 minuten

Roofvogels

Vier jagers die je langs elke weg kunt zien

Vandaag kijken we omhoog. Fiets of rij door het Nederlandse platteland en je ziet ze overal: op een paaltje langs de weg, stil hangend boven de berm, laag boven het riet.

Roofvogels zijn lastig op kleur te herkennen. De ene buizerd is bijna wit, de volgende chocoladebruin. Daarom leer je in deze les vooral kijken naar vorm en gedrag: hoe zit hij, hoe vliegt hij, en waar jaagt hij? Je leert vier roofvogels herkennen, van de buizerd op het hek tot de sperwer die plotseling in je tuin toeslaat.

Aan het eind volgt een quiz van acht vragen, met twee vogels uit de vorige les ertussen.

Vogel 1 van 4

Buizerd

Buteo buteo

Zo herken je hem

Gedrongen, brede vleugels, korte staart
Vaak een lichte borstband
In de vlucht: donkere polsvlek onder de vleugel

polsvlek Een donkere vlek aan de onderkant van de vleugel, bij de knik.

Waar en wanneer

Het hele jaar, in het hele land. Zit rechtop op paaltjes en lantaarnpalen langs de weg, of cirkelt hoog boven bos en weiland.

Roep Een klagend, miauwend "pieeuw", vaak hoog in de lucht.

Opname: Beatrix Saadi-Varchmin · xeno-canto

Geen twee buizerds zijn hetzelfde: sommige zijn bijna wit, andere bijna zwart. Let daarom op de vorm, niet op de kleur.

Vogel 2 van 4

Torenvalk

Falco tinnunculus

Zo herken je hem

Bidt: hangt fladderend stil in de lucht
Grijze kop, roodbruine rug met zwarte stipjes
Grijze staart, zwarte staartband bij de punt

Waar en wanneer

Het hele jaar, boven bermen, dijken en weilanden. Hangt biddend op één plek met de kop doodstil en duikt dan op een muis. Spitse vleugels en een lange staart.

Roep Een snel, schel "kie-kie-kie-kie", vooral bij het nest.

Opname: David Darrell-Lambert · xeno-canto

Het vrouwtje heeft een bruine kop en een bruine, gestreepte staart. Bidden doet ze net zo goed.

Vogel 3 van 4

Sperwer

Accipiter nisus

Zo herken je hem

Korte, ronde vleugels en lange staart
Grijze rug, fijne dwarsstreepjes eronder
Gele washuid boven een kleine haaksnavel

haaksnavel Een snavel met een scherpe, omlaag gebogen haak aan de punt, om vlees te scheuren.

washuid Een stukje kale, vaak gele huid bovenaan de snavel, waar de neusgaten zitten.

Waar en wanneer

Het hele jaar, ook in dorpen en steden. Schiet laag langs een heg of over het dak en grijpt een mus of mees bij het voederhuisje. Daarna is het even doodstil in de tuin.

Roep Meestal stil. Bij het nest in het voorjaar een snel, scherp "kek-kek-kek".

Opname: David Darrell-Lambert · xeno-canto

Het mannetje heeft een blauwgrijze rug, oranje dwarsstreepjes en oranje wangen. Het vrouwtje is veel groter, met een bruingrijze rug en grijze dwarsstreepjes.

Niet verwarren met: Torenvalk: spitse vleugels, bidt boven open land. Een sperwer bidt nooit en jaagt tussen huizen en bomen.

Vogel 4 van 4

Bruine kiekendief

Circus aeruginosus

Zo herken je hem

Donker chocoladebruin, roomgele kruin en keel
Lange, smalle vleugels en lange staart
Vliegt laag, vleugels in een ondiepe V

Waar en wanneer

Van maart tot oktober boven rietvelden, moerassen en akkers. Zweeft langzaam en wiegend vlak boven het riet en laat zich dan plots vallen. De meeste trekken in de winter naar het zuiden.

Roep Meestal stil. In het voorjaar hoor je soms hoge, miauwende roepjes boven het riet.

Opname: Pere Josa · xeno-canto

Het mannetje heeft een bruin lijf, grijze vleugels met zwarte punten en een grijze staart.

Buizerd of bruine kiekendief?

Buizerd

Bruine kiekendief

Allebei groot en bruin, dus kijk naar vorm en gedrag. Een buizerd is gedrongen, met brede vleugels en een korte staart, en zit op een paaltje of cirkelt hoog. Een bruine kiekendief is slanker, met lange smalle vleugels en een lange staart, en zweeft laag en zoekend over riet en akkers.

Quiz

8 vragen, met een paar vogels uit eerdere lessen ertussen. Je antwoorden blijven in deze browser.

Deze week buiten

Kijk deze week naar paaltjes en lantaarnpalen langs de weg, vanaf de fiets, uit de auto of uit de trein. Hoeveel buizerds tel je? Hangt er een vogel stil in de lucht boven een berm? Dan heb je een torenvalk. Bonus: wordt het opeens doodstil bij je voederplek? Misschien kwam er net een sperwer langs.