Vogelcursus · Les 9 · 12 minuten

Je eerste liedjes

Zes vogels die je aan hun lied herkent

Het is voorjaar. Zet vroeg in de ochtend het raam open, of ga even in de tuin staan. Je hoort veel meer vogels dan je ziet: de meeste zitten verstopt tussen de blaadjes. Wie de liedjes kent, weet toch wie er zit.

Vandaag luisteren we naar zes vogels. Vijf ken je al van gezicht, één is nieuw: de tjiftjaf, een klein groenig vogeltje dat je het makkelijkst aan zijn lied herkent. Bij elke vogel krijg je drie dingen om op te letten: het ritme, de toonhoogte en een manier om het te onthouden. Doe de les als het kan met oordopjes of een koptelefoon.

De quiz aan het eind is anders dan anders: acht vragen, alleen geluid, geen foto's.

Vogel 1 van 6

Merel

Turdus merula

Zo herken je hem

Laag, warm en fluitend
Elke strofe anders, met pauzes ertussen
Klinkt ontspannen, alsof hij alle tijd heeft

strofe Eén liedje van begin tot eind, tot de vogel even stopt.

Waar en wanneer

Zingt van februari tot juli vanaf een dak, antenne of boomtop, vooral bij zonsopkomst en in de avond.

Zang Rustige, fluitende zinnen, elke keer een beetje anders. Aan het eind vaak een zacht, krasserig staartje.

Opname: Marc Anderson · xeno-canto

Vogel 2 van 6

Roodborst

Erithacus rubecula

Zo herken je hem

Hoog, dun en weemoedig
Kabbelt op en neer, met korte pauzes
Zingt ook in herfst en winter

Waar en wanneer

Zingt bijna het hele jaar vanuit een struik of lage boom. Soms zelfs 's nachts, onder een lantaarnpaal.

Vogel 3 van 6

Winterkoning

Troglodytes troglodytes

Zo herken je hem

Oorverdovend hard voor zo'n kleintje
Snel en helder, zo'n vijf seconden
Met een ratelende triller erin

triller Een reeks heel snelle, gelijke tonen, als een rollende r.

Waar en wanneer

Zingt bijna het hele jaar, laag uit een struik, heg of takkenhoop. Je hoort hem veel vaker dan je hem ziet.

Zang Een snelle, krachtige stroom van heldere tonen met een of twee ratelende trillers erin. Je schrikt ervan, zo hard.

Opname: François Guibert · xeno-canto

Vogel 4 van 6

Koolmees

Parus major

Zo herken je hem

De zang: twee tonen, "tie-tuu"
Steeds herhaald, als een fietspomp
Luid en zagend, al vanaf januari

zang Het liedje van een vogel, vooral in het voorjaar. Meestal zingt het mannetje, om een plek te claimen en een vrouwtje te lokken.

Waar en wanneer

Tuinen, parken en bossen. Zingt al op zonnige dagen in januari en gaat door tot in de zomer.

Zang "Tie-tuu, tie-tuu, tie-tuu": twee tonen, steeds hetzelfde ritme. De koolmees kent veel varianten. Hoor je iets wat je niet kent? Grote kans dat het een koolmees is.

Opname: Joost van Bruggen · xeno-canto

Vogel 5 van 6

Tjiftjaf

Phylloscopus collybita

Zo herken je hem

Klein en groenbruin, zonder opvallende tekening
Donkere poten, korte lichte wenkbrauwstreep
Wipt steeds met zijn staart

Waar en wanneer

Van half maart tot oktober in bossen, parken en tuinen met hoge bomen. Een van de eerste trekvogels die in het voorjaar terugkomt. Zoekt rusteloos tussen de blaadjes naar insecten.

Zang Hij zegt zijn eigen naam: "tjif-tjaf-tjif-tjif-tjaf". Twee tonen die zonder vast ritme op en neer springen, minutenlang.

Opname: Abe Bakker · xeno-canto

Zijn tweelingbroer de fitis ziet er bijna hetzelfde uit, maar zingt heel anders: dat komt in een vervolgcursus.

Koolmees of tjiftjaf?

Koolmees

Tjiftjaf

Allebei twee tonen. De koolmees zingt luid en zagend, in een vast ritme: "tie-tuu, tie-tuu, tie-tuu". De tjiftjaf is zachter en onregelmatig: "tjif-tjaf-tjif-tjif-tjaf", de tonen springen zomaar op en neer.

Vogel 6 van 6

Vink

Fringilla coelebs

Zo herken je hem

Een vrolijke roffel die naar beneden loopt
Eindigt met een krulletje
Zijn roep: een helder "pink"

roep Een kort geluidje om contact te houden of te waarschuwen. Vogels roepen het hele jaar.

Waar en wanneer

Zingt van februari tot juli vanuit bomen in bossen, parken en tuinen, steeds hetzelfde liedje.

Zang Zo'n twee seconden: een reeks tonen die steeds sneller gaat en daalt, als een aanloop, en aan het eind een sprongetje met een krul.

Opname: Romuald Mikusek · xeno-canto

Quiz

8 vragen, alleen geluid. Je antwoorden blijven in deze browser.

Deze week buiten

Ga deze week één keer vroeg naar buiten, liefst tussen zes en acht uur 's ochtends, of zet het raam open. Luister vijf minuten met je ogen dicht. Welke van de zes hoor je? Tel ze op je vingers. Hoor je "tjif-tjaf"? Dan is het voorjaar echt begonnen.