Vogelcursus · Les 1 · 10 minuten

Je eerste vijf

Tuinvogels die je vanuit je raam ziet

We nemen een kijkje in de achtertuin. Zet een kop koffie, ga bij het raam zitten en kijk naar buiten. Grote kans dat je binnen tien minuten minstens drie van de vijf vogels uit deze les ziet. Ze leven het hele jaar door in heel Nederland, en bijna allemaal komen ze in tuinen.

In deze les leer je vijf vogels herkennen. Bij elke vogel krijg je drie dingen waar je op let. Vetgedrukte woorden zijn lichaamsdelen van een vogel; wat ze betekenen staat er meteen bij. Bij de merel en de huismus kijken we alleen naar het mannetje; de vrouwtjes zien er heel anders uit en krijgen in week 5 een eigen les.

Aan het eind van de les volgt een korte quiz van acht vragen.

Vogel 1 van 5

Merel

Turdus merula

Zo herken je hem

Helemaal zwart
Oranjegele snavel
Gele oogring

oogring Een ring van kale huid of veren rond het oog.

Waar en wanneer

Op gazons en in borders, overal. Huppelt, stopt, houdt de kop schuin en luistert naar wormen.

Zang Langzame, ontspannen fluitende zinnen vanaf een dak of boomtop, bij zonsopkomst en schemer van februari tot juli.

Opname: Marc Anderson · xeno-canto

Alleen het mannetje is zwart. Een bruine merel is een vrouwtje: week 5.

Niet verwarren met: Spreeuw (week 4): kortere staart, gespikkeld, loopt in plaats van te huppelen.

Vogel 2 van 5

Huismus

Passer domesticus

Zo herken je hem

Grijze kruin
Zwarte bef
Kastanjebruine zijkanten van de kop

kruin De bovenkant van de kop.

bef Een donkere vlek op de keel.

Waar en wanneer

Altijd bij huizen, in groepjes. Tjilpt vanuit heggen en dakgoten, neemt stofbaden.

Roep Eindeloos "tjilp, tjilp" uit een heg vol mussen.

Opname: Esperanza Poveda · xeno-canto

Veel minder dan 40 jaar geleden, maar nog in bijna elk dorp en elke stad.

Vogel 3 van 5

Koolmees

Parus major

Zo herken je hem

Zwarte kop met witte wangen
Gele borst met een zwarte streep in het midden, als een stropdas
Groter dan een pimpelmees

wang De zijkant van de kop, onder het oog.

borst De voorkant, tussen keel en buik.

Waar en wanneer

Tuinen, parken en bossen. De vaste klant aan het pindanetje.

Zang Een luid, zagend "tie-tuu, tie-tuu", al vanaf januari.

Opname: Joost van Bruggen · xeno-canto

Tip: een brede das tot tussen de poten is een mannetje; een smalle die halverwege stopt is een vrouwtje.

Vogel 4 van 5

Pimpelmees

Cyanistes caeruleus

Zo herken je hem

Blauwe kruin
Wit gezicht met een donkere streep door het oog
Klein, geel van onderen, blauwe vleugels

kruin De bovenkant van de kop.

Waar en wanneer

Tuinen en bossen, hangt ondersteboven aan dunne takjes en voederhuisjes.

Zang Een hoog "tsie-tsie-tsirrrr": twee dunne tonen en een trilletje.

Opname: Paul Kelly · xeno-canto

Koolmees of pimpelmees?

Koolmees

Pimpelmees

Kijk eerst naar de kop. Zwarte pet: koolmees. Blauwe pet: pimpelmees. De koolmees is ook duidelijk groter en heeft de zwarte das.

Vogel 5 van 5

Roodborst

Erithacus rubecula

Zo herken je hem

Oranje gezicht en borst
Grijze rand om het oranje
Rond, met een effen bruine rug

borst De voorkant, tussen keel en buik.

Waar en wanneer

Altijd alleen, nooit in groepjes. Volgt tuiniers voor wormen en zingt ook in herfst en winter.

Jonge roodborsten zijn in de zomer bruin met lichte vlekjes en hebben nog geen oranje: week 5.

Quiz

8 vragen. Je antwoorden blijven in deze browser.

Deze week buiten

Kijk deze week tien minuten uit het raam. Welke van de vijf zie je? Schrijf ze op. Bonus: bekijk elke merel. Is er een bruin? Dan heb je al een vrouwtje gevonden.